CÔ GIÁO VŨ THỊ MAI HIÊN – NGỌN LỬA BỀN BỈ, LẶNG LẼ THẮP SÁNG DƯỚI MÁI TRƯỜNG NỘI TRÚ

Tác giả: Cô giáo Hoàng Trang 

Trường PTDTNT-THPT tỉnh Điện Biên.

Dưới mái trường nội trú – nơi học sinh vừa học tập, vừa sinh hoạt xa nhà – có những người thầy, người cô không tạo dấu ấn bằng sự nổi bật nhất thời, mà chinh phục học trò từ những điều lặng lẽ. Với cô giáo Vũ Thị Mai Hiên, giáo viên Hóa học Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THPT tỉnh Điện Biên, đó là một cảm giác rất rõ: Sự tin cậy.

Không ồn ào, không phô trương, cô chọn cách làm việc đều đặn và chắc chắn. Nhưng chính cách làm ấy lại tạo nên một ảnh hưởng bền lâu – không chỉ với học sinh trong lớp, mà còn với đồng nghiệp và cả môi trường giáo dục.

Hơn hai mươi bảy năm đứng lớp là hai bảy năm gắn bó với mái trường PTDTNT THPT tỉnh Điện Biên, cô Hiên đã dành trọn tâm huyết và tình yêu cho nghề giáo. Mỗi bài giảng trên lớp là một sự đào sâu, suy ngẫm, trăn trở để truyền đạt cho học sinh một cách dễ hiểu nhất. Những tiết học Hóa vốn khô khan trở nên gần gũi hơn nhờ liên hệ thực tiễn; những giờ thí nghiệm mang lại hứng thú và cảm giác khám phá cho học sinh. Hai mươi bảy năm phấn đấu trong nghề, bề dày kinh nghiệm của cô được ghi nhận với 4 lần GVG cấp tỉnh, là cốt cán bộ môn của Sở GD&ĐT, 6 lần được nhận chiến sĩ thi đua cơ sở, 4 lần được UBND tỉnh tặng bằng khen.

Khi chương trình giáo dục phổ thông mới được triển khai, từng bước thận trọng nhưng nghiêm túc, cô điều chỉnh cách dạy theo hướng phát huy năng lực học sinh, đưa thêm hoạt động thực hành, tình huống thực tế và ứng dụng công nghệ vào bài giảng. Phát huy sáng kiến, các chuyên đề STEM được cô triển khai thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế và năng lực của học sinh dân tộc nội trú. Nhờ đó, giờ học không trở nên nặng nề, nhưng vẫn giữ được chiều sâu.

Cách dạy của cô luôn thể hiện sự rõ ràng, mạch lạc – đi từ bản chất, không dàn trải. Cô không đặt mục tiêu khiến học sinh “thích ngay”, mà hướng đến việc các em hiểu được và làm được. Chính sự kiên định đó giúp học sinh học chắc kiến thức, không bị hụt khi lên lớp trên hay bước vào các kỳ thi quan trọng. Hơn 125 giải học sinh giỏi cấp tỉnh, vòng thi quốc gia, chất lượng môn thi TN luôn cao hơn mặt bằng chung toàn tỉnh và toàn quốc là một minh chứng cho quan điểm của cô: Kiến thức cần sự tích lũy dài lâu từ gốc rễ, chắc chắn từ những cơ bản nhất chứ không phải từ những bài khó, bài lạ mà xa vời thực tiễn.

Từ lớp học của mình, ảnh hưởng của cô dần lan rộng hơn. Với vai trò giáo viên cốt cán, cô tham gia tập huấn chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm, tham gia viết tài liệu chuyên môn, hướng dẫn đồng nghiệp – đặc biệt là giáo viên trẻ. Cách cô làm không mang tính lý thuyết, mà rất cụ thể: Dự giờ, góp ý từng chi tiết, không phán xét mà khích lệ, cùng tháo gỡ những khó khăn.

Không phải người nói nhiều, nhưng những góp ý của cô thường được đồng nghiệp ghi nhận vì sát vấn đề và có thể áp dụng ngay. Sự điềm đạm, chắc chắn trong chuyên môn khiến cô trở thành một “điểm tựa” quen thuộc trong tổ chuyên môn – một tổ phó Chuyên môn uy tín, trách nhiệm.

Cùng với hoạt động chuyên môn, học trò nhiều thế hệ nhớ tới cô bởi một cô giáo chủ nhiệm điềm đạm nhưng sâu sắc, sát sao nhưng không áp đặt. Mái trường nội trú cũng là mái nhà thứ hai của các em học sinh, nơi tôn chỉ “trường là nhà, thầy cô là cha mẹ, bạn bè là anh em”, người giáo viên chủ nhiệm không chỉ quản lý lớp, mà còn phải đồng hành với học sinh trong nhiều khía cạnh khác nhau. Điều này đòi hỏi sự kiên nhẫn, sự tinh tế và một cách làm việc có trách nhiệm.

Cô Hiên không chọn cách quản lý cứng nhắc hay tạo áp lực. Cô làm việc theo một nhịp riêng: Quan sát, nắm tình hình, rồi can thiệp đúng lúc. Những thay đổi nhỏ của học sinh, một em ít nói hơn thường ngày, một em có dấu hiệu chểnh mảng, hay một em gặp khó khăn trong sinh hoạt…thường được cô nhận ra sớm. Khi cần, cô trao đổi riêng, không vội phán xét. Cô để học sinh nói, rồi cùng các em tìm cách tháo gỡ. Cách làm này không tạo ra sự thay đổi nhanh, nhưng giúp học sinh dần hình thành ý thức và trách nhiệm với chính mình.

Trong xử lý kỷ luật, cô vẫn giữ nguyên cách tiếp cận đó. Ít khi phê bình trước tập thể, cô chọn cách nói riêng, phân tích rõ ràng. Điều quan trọng không phải là học sinh sợ, mà là học sinh hiểu và tự điều chỉnh. Sự điềm tĩnh ấy tạo ra một môi trường lớp học ổn định, nơi học sinh không bị áp lực nhưng cũng không buông lỏng.

Điểm nổi bật trong công tác chủ nhiệm của cô là sự kiên nhẫn. Có những học sinh tiến bộ chậm, cần nhiều thời gian để thay đổi, nhưng cô không bỏ qua. Cô chấp nhận tiến trình ấy, miễn là học sinh vẫn đang cố gắng. Chính sự kiên nhẫn này đã giúp nhiều em dần vượt qua những hạn chế ban đầu, trở nên tự tin và chủ động hơn.

Bên cạnh đó, sự chỉn chu trong cách làm việc của cô cũng tạo ra sự tin tưởng. Cô nắm rõ hoàn cảnh từng học sinh, theo dõi việc học và sinh hoạt, quan tâm đến những chi tiết tưởng như rất nhỏ. Những lúc học sinh ốm, gặp khó khăn, hay đơn giản là nhớ nhà, sự có mặt của cô – đôi khi chỉ là một câu hỏi han – cũng đủ để các em cảm thấy được quan tâm. Chính từ những điều nhỏ ấy, mối quan hệ giữa cô và học sinh được xây dựng một cách tự nhiên, không gượng ép.

Nhờ cách làm việc ổn định và bền bỉ, lớp chủ nhiệm của cô thường giữ được nề nếp tốt, học sinh có ý thức trong học tập và sinh hoạt. Giờ đây, khi nhiều thế hệ học sinh ra trường, trở thành kĩ sư, bác sĩ, là bộ đội, giáo viên … thăm lại trường, gặp lại thầy cô vẫn nhắc về cô với sự tin tưởng, trân trọng và biết ơn, “nếu ngày đó không có cô uốn nắn thì em không được như ngày hôm nay”.

Có thể nói, vai trò của cô Hiên không nằm ở những điều nổi bật tức thời, mà ở sự lan tỏa lâu dài. Từ cách dạy học rõ ràng, chắc chắn đến cách làm chủ nhiệm điềm tĩnh, kiên nhẫn, rồi đến sự hỗ trợ đồng nghiệp một cách thực tế, tất cả tạo nên một ảnh hưởng bền vững trong môi trường giáo dục. Gần ba mươi năm gắn bó với nghề, cô giữ cho mình một cách tiếp cận ổn định, nhưng không ngừng điều chỉnh để phù hợp yêu cầu đổi mới. Chính sự bền bỉ ấy đã giúp cô tạo được niềm tin đối với học sinh, đồng nghiệp và nhà trường.