NƠI GIEO MẦM

Tác giả: Lò Thị Minh

Tiếng chuông ngân vang giữa khoảng sân nội trú vẫn đều đặn như suốt ba năm qua, thế nhưng, mỗi lần tiếng chuông cất lên, lòng em lại khẽ nhói. Có lẽ, chẳng còn bao lâu nữa em sẽ phải rời xa nơi này, không còn được ngồi dưới tán cây quen thuộc, lặng nghe tiếng chuông gọi một ngày mới bắt đầu.

Ngày đầu tiên bước chân vào Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THPT tỉnh Điện Biên, thầy chủ nhiệm mỉm cười và nói: "Cấp ba trôi nhanh như gió, các em hãy sống sao cho sau này không phải hối tiếc." Khi ấy, em chỉ cúi đầu, vừa bỡ ngỡ vừa ngại ngùng. Ba năm trôi qua như một cái chớp mắt. Cô học trò lớp 10 ngày nào nay đã là học sinh lớp 12, và cũng đến lúc em thấu hiểu ý nghĩa của lời thầy: thời gian chẳng bao giờ chờ đợi ai. Đến khi ta kịp yêu thương một nơi, cũng là lúc phải học cách nói lời tạm biệt.

Ở ngôi nhà thứ hai này, thầy cô không chỉ trao cho chúng em tri thức mà còn dành trọn tình yêu thương như những người cha, người mẹ. Thầy cô nội trú khác lắm. Không chỉ gặp học trò trên bục giảng, thầy cô còn hiện diện trong từng nhịp sống thường ngày. Có bạn sốt giữa đêm, cô giáo thức trắng chăm sóc. Những sáng mùa đông rét buốt, thầy ân cần nhắc từng đứa khoác thêm áo ấm, chỉnh lại chiếc khăn quàng ngay ngắn. Trong lớp học, thầy cô nghiêm khắc uốn nắn từng con chữ, từng phép tính; ngoài giờ học, thầy cô lại trở thành những người bạn lớn luôn lắng nghe và sẻ chia. Chính từ những điều tưởng chừng rất nhỏ như gấp chăn vuông vức, sắp xếp tủ đồ ngăn nắp hay giữ gìn phòng ở sạch sẽ, chúng em học được tính kỷ luật, sự tự lập và trách nhiệm với bản thân. Những bài học ấy âm thầm theo chúng em lớn lên từng ngày.

Ở trường nội trú, thầy cô hiểu học trò xa nhà dễ buồn, dễ nhớ. Vậy nên có khi chỉ một lời động viên, một cái vỗ vai, một nụ cười hiền của thầy cô cũng đủ làm lòng chúng em nhẹ nhõm. Họ kiên nhẫn trước sự bướng bỉnh tuổi mới lớn, bao dung trước những lần chúng em sai sót. Có lẽ chỉ ở nội trú, học sinh mới cảm nhận rõ thầy cô vừa là người gieo tri thức, vừa là chỗ dựa tinh thần – để mỗi đứa học trò như chúng em trưởng thành từng ngày.

           Và có những “người mẹ” mà chúng em trìu mến gọi bằng một từ mộc mạc: “U”. U chẳng đứng trên bục giảng, nhưng u lặng lẽ gieo vào lòng chúng em niềm biết ơn bằng từng bữa cơm. Cơm nội trú – những bát canh nóng hổi, những đĩa rau xanh, những nụ cười quan tâm – không phải bữa cơm gia đình, nhưng đủ để chúng em thấy ấm lòng, đủ để sức khỏe căng đầy cho những tiết học đầy năng lượng.

          Tình bạn trong quãng đời học trò nơi mái trường này có một dáng hình thật đặc biệt. Xa gia đình, chúng em trở thành chỗ dựa cho nhau trong từng nhịp sống thường ngày. Có hôm em mệt mỏi vì bài vở, bạn ngồi lại động viên, lặng lẽ pha cho em cốc nước ấm. Có đêm khuya cả phòng cùng thức để học bài, rồi bật cười rúc rích chỉ vì một câu trả lời sai ngớ ngẩn. Chúng em không chỉ cùng học mà còn cùng nhau trải qua những việc nhỏ nhặt nhất: trực nhật phòng, xếp quần áo gọn gàng, dọn bàn ăn, hay tranh nhau chiếc chăn vào mùa đông giá rét. Điều đặc biệt nhất, có lẽ là chúng em đến từ nhiều dân tộc khác nhau: Thái, Mông, Dao, Khơ Mú… Mỗi người mang theo một sắc màu văn hóa riêng. Có lần, em hăng hái dạy cả phòng điệu múa xòe của dân tộc Thái; hôm khác, lại rộn ràng tiếng khèn Mông vang lên từ góc sân trường của các bạn khác. Trong những dịp Tết dân tộc, chúng em khoác lên mình những bộ váy áo truyền thống, cùng nhau ca hát, nhảy múa, thưởng thức hương vị quê hương. Chính những khoảnh khắc ấy đã giúp chúng em không chỉ hiểu thêm về bạn bè, mà còn học được cách trân trọng sự khác biệt và tự hào về nguồn cội. Tình bạn ở đây không ồn ào phô trương, mà lặng lẽ nuôi dưỡng ta bằng sự quan tâm, chia sẻ. Nó lớn dần qua từng nụ cười, qua những cái vỗ vai, qua những lần dìu nhau đứng dậy sau vấp ngã. Và khi nghĩ về tuổi trẻ, em biết rằng chính tình bạn ấy – giản dị mà nồng nàn – sẽ là ký ức theo em suốt cuộc đời.

           Trong những ký ức của em, không hình ảnh nào đẹp như lễ hội Tết dân tộc được tổ chức tại trường. Vào mỗi dịp ấy, sân trường rực rỡ sắc thổ cẩm, tiếng nhạc dân ca vang lên, điệu xòe nối vòng tay qua bao bạn bè từ nhiều dân tộc. Em còn nhớ đêm ấy, khi ánh đèn vàng ấm áp rọi lên những mái tóc, chúng em chia nhau từng món bánh truyền thống, kể về nguồn cội dân tộc, về quê hương. Đó không chỉ là một hoạt động văn hóa — đó là sự giao thoa bản sắc, là niềm tự hào vùng cao được mang lên sân trường. Trong những vòng tay ấm áp, em biết mình không đơn độc, mình thuộc về một ngôi nhà lớn, nơi mỗi người đều là một mảnh ghép, cùng nhau làm nên một bức tranh giàu bản sắc.

           Mỗi giờ học nơi đây không chỉ mở ra trước mắt em những con chữ mới, những tri thức mới, mà còn dạy em nhiều điều hơn thế. Qua lời giảng dịu dàng của thầy, ánh mắt kiên nhẫn của cô, en học cách lắng nghe, thấu hiểu và sẻ chia. En nhận ra, tình yêu thương có thể được gieo trồng từ những điều nhỏ bé: một lời động viên, một nụ cười, hay một cái gật đầu khích lệ. Ngày qua ngày, những bài học ấy đã nuôi dưỡng tâm hồn em, để em biết sống tự lập hơn, biết nghĩ cho người khác nhiều hơn, và biết trân trọng từng khoảnh khắc của tuổi học trò. 

Giờ đây, khi những trang cuối của tuổi học trò đang dần khép lại để mở ra một hành trình mới, em ngồi lặng giữa sân trường, ngắm dãy lớp học bình yên dưới những tán cây xanh và hít căng lồng ngực hương gió của một buổi sớm quen thuộc. Trong tim chợt ùa về biết bao kỷ niệm: tiếng chuông ngân mỗi sớm, những mùa Tết dân tộc rực rỡ sắc màu, ánh mắt hiền từ của các "U", lời dặn dò ân cần của thầy cô và những đêm thức học cùng bạn bè.

Cảm ơn mái trường đã cho em một thanh xuân đẹp đẽ, cho em tri thức, tình yêu thương và niềm tự hào về quê hương vùng cao. Cảm ơn thầy cô – những người lặng lẽ gieo những hạt mầm của tri thức và nhân cách; cảm ơn bạn bè – những người đã cùng em đi qua quãng đời đẹp nhất bằng tất cả sự chân thành. Chúng em không gọi đây là lời chia tay, bởi làm sao có thể rời xa một phần ký ức đã trở thành máu thịt. Đây chỉ là một lời hẹn: hẹn gặp lại trong những mùa phượng nở, trong những lần trở về thăm trường, và trong ký ức không bao giờ phai nhạt về tuổi mười bảy hồn nhiên, trong trẻo – quãng đời đẹp nhất của thanh xuân.